OSNIVANJE „GAJRETA“ U ROŽAJAMA 1930. GODINE

OSNIVANJE „GAJRETA“ U ROŽAJAMA 1930. GODINE

643
0
PODIJELITE
Fotoilustracija: RT

Piše: Osman Omko Kurpejović

Kulturno – prosvjetno društvo „Gajret“ osnovano je 1903. godine u Sarajevu kao rezultat nastojanja da se muslimansko stanovništvo Bosne i Hercegovine uključi u zapadnoevropske kulturne tokove. Svoje ciljeve na planu formiranja građanske intelegencije ovo društvo je ostvarivalo kroz program školovanja omladine dodjelom stipendija i otvaranjem učeničkih internata. U mnogim mjestima otvarane su čitaonice i organizovani tečajevi za opismenjavanje. Od 1920., odnosno 1921. godine „Gajret“ proširuje svoju djelatnost i van granica Bosne i Hercegovine. Svoje djelovanje u Sandžaku ovo društvo otpočinje 1920. godine osnivanjem pododbora „Gajreta“ u Priboju. Iste godine imenuju se povjerenici za “Gajret” u Prijepolju, Novoj Varoši i Sjenici. U Crnoj Gori „Gajret“ je svoje djelovanje otpočeo formiranjem pododbora u Pljevljima i Bijelom Polju 1921. godine.

U Rožajama ovo društvo svoju djelatnost je otpočelo 1930. godine. Podatke o osnivanju i prvim aktivnostima “Gajreta” u Rožajama su uzeti iz istoimenog lista kojeg je ovo društvo izdavalo od 1907. Godine.

List “Gajret”u broju 9 iz 1930. godine, pod naslovom Osnivanje Gajretovog Mjesnog odbora u Rožaju, piše da je g. Mustafa Softić, koji je prije mjesec dana postavljen za povjerenika “Gajreta” u Rožaju, sa svojim prijateljima uspio da izvrši  upis 104 člana i da je sazvao Osnivačku skupštinu.[1]

Na osnivačkoj skupštini, održanoj 13. aprila 1930. godine,[2] o Gajretu i njegovoj ulozi, govorio je g Ilija Zečević, industrijalac. Izabran je i Odbor Gajreta u sastavu: prdesjednik – Miraš Radonjić, starešina ispostave; podpredsjednik – Meta Murić, predsjednik opštine Biševo; sekretar – Ćazim Crnovršanin, učitelj; blagajnik- Hakija Feleć, trgovac. Zatim odbornici: Faik Zejnelagić, Adem Kurtagić i Hasan Hukeljić. Izabran je i Nadzorni odbor u sastavu: Milo Kastratović, Husein Šabović i Vuk Bajić, a njihovi zamjenici su: Juso Kalač, Bajram Mujević, Džemo Murić, Jevrem Đurović i Bašo Ljajić.

U istom prilogu se naglašava da je Odbor uspio da za kratko vrijeme dobije od opštine Rožaje na poklon Plan za  podizanje “Gajretova doma.”

U broju 10 iz 1931. godine u rubrici Ostale Gajretove vijesti, a u prilogu pod naslovom Rad Gajretova odbora u Rožaju – Podizanje Gajretova doma, ističu se aktivnosti rožajskog odbora koje je imao u toku jednogodišnjeg rada i sa problemima sa kojma se sretao prilikom sakupljanja priloga za gradnju doma. Navodi se da se u septembru (1930.) otpočelo sa gradnjom i da se danas dom nalazi već pod krovom od crijepa, prvim krovom takve vrste u ovom kraju. Ovaj dom je jedna skromna zgrada, namijenjena za pozorišnu salu, čitaonicu i sakupljanja naroda uopšte.[3]

Crijep je prevožen tovarnim konjima, jer nije bilo nikakvog kolskog puta. Za izgradnju doma Odbor je dobio zemljište, kamen, pijesak i drvenariju besplatno, a sakupili su od građana 22.010 dinara dobrovoljnih priloga.

Priloge za dom darovaše slijedeći:

Din. 1000 –: Miljan Radonjić, penz. iz Podgorice; po Din, 500 –: Meta Murić, pretsjednik opštine Biševske; Dešo Nokić, pretsjednik opštine Ibarske i Ilija Zečević, industrijalac iz Rožaja; po Din. 400 –: Šabović Husein, industrijalac iz Ibarca, Šefko Bećiragić, Hakija Feleć. Šećo H. Alagić; po Din. 300 – Čedomir Pavlović iz Beograda, Adem Hadžić, Šefko Agić, Mujo Zejnelagić, Himo Fetahović, trgovac iz Rožaja, Mustafa Softić, sekretar šer. suda, Bašo Ljaić, Šaban Dacić iz Ibarca, Rasim Zejnelagić, Mehmed Dautović, Rašit Hadžić iz Balotića, Žujo Dacić iz Bandžova i Bajram Mujović iz Balotića; po Din. 150 –: Sadik Hadžić, Amir Sutović, Rdžo Zejnelagić, Zećir Ljajić, Alija V. Dacić, Redžo Alija, Kadrija Dacić, Reko Nikč, Ramo Dautović, Juso Agić, Žujo Dacić, Ajet Murić, Sefo Hot, Medo Đozović i Adem Kurtagić; po Din. 200 –: Zećo Agić, Abaz Kardović, Mujo Sutović, Avdul Fetahović, Hasan Hukelić, Medo Pećanin, Arslan Hadžić, Oso Dacić, Ibiš Zekić, Reko V. Dautović, Ajdin A. Dacić, Suljo Agić, Meta B. Dacić, Sadik Dacić, Zaim Hadžić, Sadik S. Dacić; po Din. 100 –: Smajo Kardović, Emin Tarhaniš, Fjodor Dvornikov, Špiro Stešević, Miljan Drljević, Avdo Kurtagić, Ibiš Dedeić, Husein Mujović, Adem A. Dacić, Osman Cikotić, Milan Popadić, Tafil A. Dacić, Ako Dautović, Said Dacić, Tale J. Dacić, Arslan Zejnelagić, Husein Nikč, Hafiz Dautović, Medo Fetahović, Bajram Ljajić, Vuko Drljević, Bajram S. Dacić, Iljaz Kardović; po Din. 50 –: Đole Radenović, Selim Zejnelagić, Zenun Dacić, Istref Vukelj, Galjo T. Dacić, Aljo Zekić, Ramo Dacić, Hajro Bralić, Fazlija Hodžić, Murat Nokić, Arslan Misin, A. Dacić, Šefko Zejnelagić, Dešo Halilović, Zećo Halilović, Mahmut Latifović, Pašo Dautović, Duka Hasović, Kero Bralić, Ramo Dacić, Šaban Ljajić, Dano Husović, Aljuš Murić, Ahmed Murić, Ešref Fetahović, Hajro Bralić, Bajram H. Mujević, Mustafa Demić, Muharem Hadžić, Ramo B. Fejzić, Zumber Hasović; po Din. 30 –: Halit Košutić, Hajradin Murić, Lemo Murić, Smail Murić, Halit Đozović, Zaim Omerović, Vejsel Dacić, Jonuz Salihović, Džibo Usić, Džemo Kajević, Iljaz Dacić; po Din. 20 –: Hamid Jablanica, Salih Zeka, Arif Bećir Murići, Hako Agić, Fazlija Redžepović; po Din. 10 –: Murat Juso Beka, Arif i Elmaz Murići, Zarija Joković, Radisav Nešovanović, Bahtijar Dacić, Zeka Dacić, Ajro Murić, Mimo Ljušo, Ajradin i Zenun Murići i Dušan Kirić.

Po Din. 500 –: Jakup Kardović, Din. 350 -: Špiro Pejanović; po Din 80 -: Dešo Dacić i Rade Kastratović; po din 70 -: Tafil Matović i Mursel Ljajić; po Din. 60 -: Meta Redžović, Rustem Vukelj, Feto Dacić i Himo Redžepović; po Din 40 -: Ajdin Đozović, Ragip Đozović, Nedžib Fejzić. Iz kmetije Sredžani Din. 750, a iz sela Kalača 1290.

No, ova suma prikupljenoga novca nije bila dovoljna da se Gajretov dom dovrši. Kako u pomenutom izvještaju piše nedostajalo je još 25.000 dinara,

 

 

 

Literatura:

  1. Kemura; Ibrahim: Uloga “Gajreta” u životu Muslimana Bosne I Hercegovine (1903-1941), Sarajevo, 1986.
  2. Kujović Dragana: Tragovima orijentalnog islamskog nasljeđa u Crnoj Gori, Podgorica, 2006.
  3. Dizdarević Faruk: Gajret u Priboju, Priboj, 2004.
  4. Bandžović Safet: O djelovanju “Gajreta” u Sandžaku između dva svetska rata, Novopazarski zbornk, 14, Novi Pazar, 1990.
  5. “Gajret”, Sarajevo, br. 9, 1930.
  6. Gajret”, Sarajevo, br. 10. 1931.

[1] “Osnivanje Gajretovog mjesnog odbora u Rožaju” – Gajret (Sarajevo), 1930. br. 9. str. 230.

[2]  Dragana Kujović u svojoj knjizi TRAGOVIMA ORIJENTALNOG – ISLAMSKOG KULTURNOG NASLJEĐA U CRNOJ GORI, Podgorica, 2006, navodi da je “g. Mustafa Softić izvršio upis 104 člana i 13. maja održao skupštinu”. Obzirom da je 9.-ti broj izašao 1. maja, a u njemu se pominje da je “g. Mustafa Softić 13. o. mj. sazvao skupštinu”, logično bi bilo da se ista održala mjesec dana ranije, tj. 13. aprila 1930.

[3]Rad Gajretova odbora u Rožaju – Podizanje Gajretova doma”.  – Gajret (Sarajevo), 1931. br. 10. str. 260-261.

 

NEMA KOMENTARA

OSTAVITI ODGOVOR